Kombucha là gì? Toàn tập những điều cần biết về trà Kombucha

10 Likes Comment

Kombucha là một loại đồ uống có vị trà hơi ngọt và chua. Hiện nay thức uống Kombucha ngày càng phổ biến tại Việt Nam và đã được sử dụng trong hàng ngàn năm và được quảng bá như một loại thần dược. Vậy thực hư thế nào? Trong bài viết này hãy cùng HatNguCoc.org tìm hiểu xem Kombucha là gì và những lợi ích của nó nhé.

Kombucha là gì?

Theo Wikipedia thì Kombucha là một loại men (giống như men giấm), được nuôi trong dung dịch nước trà đường (trà xanh hoặc trà đen). Nó có nguồn gốc từ Trung Quốc với tên gọi là thủy hồng sâm, nấm thủy sinh hoặc nấm trường sinh. Tại Việt Nam khi chúng ta nhắc đến khái niệm Kombucha thì thường hiểu nó ở dưới hình thức là trà Kombucha.

Trà Kombucha được sản xuất bằng cách lên men một số chủng vi khuẩn với nấm men cùng hỗn hợp trà đường trong điều kiện nhiệt độ thích hợp. Trong quá trình lên men sẽ tạo thành một lớp màng giống như nấm trên bề mặt của trà và nấm đó được gọi là SCOBY.

SCOBY trong Kombucha

SCOBY (Symbiotic Colony of Bacteria and Yeast) là cộng sinh của vi khuẩn và nấm men. Thông thường SCOBY khá dày, hình tròn, cao su và hơi mờ mờ với mùi nhẹ như giấm. Trong trường hợp nếu SCOBY có mùi như nấm mốc hoặc phô mai thì có thể nó đang trong trạng thái phân rã không thể tiếp tục sử dụng được.

SCOBY trong Kombucha

Cấu trúc của SCOBY giống dạng đĩa, bao gồm chủ yếu là dạng chất xơ insoluble hay còn gọi là cenllulse. Nó là vật chủ của rất nhiều nấm men và vi khuẩn giúp hỗ trợ quá trình lên men.

Khi cho SCOBY lên men trong hỗn hợp trà đường thì nó sẽ phá vỡ kết cấu hoá học của đường trong trà và chuyển chúng sang dạng cồn, CO2 và acid.

Kết quả thu được là một sản phẩm có ga với vị thơm, ngọt và hơi giống mùi giấm. Hương vị đặc trưng của từng loại sẽ phụ thuộc và thời gian lên men, loại trà và các thành phần kèm theo như hoa quả, nước ép hoặc thảo dược.

Quá trình lên men cũng làm tăng sự tập trung của các lợi khuẩn – dạng vi khuẩn có lợi cho đường ruột với rất nhiều tác động có lợi cho sức khỏe.

Kombucha có tác dụng gì?

Dưới đây là một số lợi ích trà Kombucha đối với sức khỏe.

Cung cấp lợi khuẩn Probiotic

Probiotic là một dạng vi khuẩn và nấm men rất tốt cho hệ tiêu hóa ở cả người lớn và trẻ em. Lợi khuẩn này giúp hệ sinh thái vi khuẩn và nấm men trong đường ruột được cân bằng, tạo môi trường ổn định để tiêu hóa thức ăn. Trong quá trình lên men, trà giải phóng Probiotic và một lượng vitamin có lợi cho sức khỏe. Do đó nếu uống trà Kombucha mỗi ngày có thể tăng cường và cải thiện chức năng ở hệ tiêu hóa.

Giàu chất chống oxy hóa

Kombucha rất giàu chất chống oxy hóa và có khả năng chống lại các gốc tự do hay phân tử phá hỏng các tế bào trong cơ thể. Nhiều nhà khoa học đã chứng minh rằng chất chống oxy hóa từ đồ uống và thực phẩm sẽ tốt cho sức khỏe hơn khi bổ sung chất chống oxy hóa bằng các hình thức khác.

Ức chế phát triển của vi khuẩn có hại

Kombucha có giàu polyphenol và axit axetic – cả hai chất này đều có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn và các loại nấm men có hại. Kombucha khi được nuôi trong trà đen hoặc trà xanh sẽ có đặc tính kháng khuẩn mạnh, nhất là khi chống lại sự tấn công của nấm men Candida.

Giảm nguy cơ mắc bệnh tim

Hoạt chất trong Kombucha được chứng minh là có thể cải thiện cholesterol xấu và cung cấp cholesterol tốt cho cơ thể. Vì thế, uống Kombucha có thể ngăn ngừa đáng kể các dấu hiệu của bệnh tim.

Kiểm soát tiểu đường

Theo nghiên cứu, uống trà Kombucha có tác dụng cải thiện một số triệu chứng ở bệnh tiểu đường. Các hoạt chất trong trà có công dụng làm chậm quá trình tiêu hóa carbohydrate. Đồng thời giúp giảm lượng đường máu, cải thiện chức năng gan thận.

Những người thường xuyên uống trà Kombucha sẽ giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thấp hơn 18%.

Ngăn chặn tế bào ung thư

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng Kombucha có khả năng ngăn chặn sự phát triển và lan rộng của các tế bào ung thư. Lý do là bởi Kombucha có chứa hàm lượng polyphenol và các chất chống oxy hóa cao.

Tác hại của trà Kombucha

Kombucha mang lại một số lợi ích cho sức khỏe nếu tiêu thụ với một lượng vừa phải, nhưng uống quá nhiều có thể mang lại một số rủi ro. Dưới đây là một số tác hại có thể có nếu sử dụng Kombucha không đúng cách.

Rối loạn tiêu hóa

Một số người có thể bị rối loạn tiêu hóa khi uống Kombucha. Các triệu chứng như đầy hơi, buồn nôn và nôn có thể xảy ra. Những tác dụng phụ này có thể xảy ra nhiều hơn ở những người uống quá nhiều Kombucha. Ngoài ra, một số người có thể không dung nạp tốt Kombucha hoặc có phản ứng tiêu hóa kém khi uống nó.

Lượng calo dư thừa

Một số người uống kombucha như một loại nước ngọt có ga thay thế cho nước ngọt. Mặc dù Kombucha có thể cung cấp một số lợi ích cho cơ thể, nhưng nó có chứa nhiều calo. Mức độ calo thực tế trong Kombucha sẽ rất khác nhau tùy thuộc vào nhà sản xuất và chất phụ gia thêm vào. Một số nhà sản xuất có thể thêm nhiều đường hoặc nước trái cây giàu đường vào Kombucha của họ để tạo hương vị. Do đó nếu bạn tự làm Kombucha tại nhà thì có thể kiểm soát được công thức đường chứa trong thức uống của mình.

Mòn răng

Uống quá nhiều Kombucha có thể không tốt cho răng. Quá trình lên men của Kombucha tạo ra các axit như axit axetic. Đây là loại axit tương tự được tìm thấy trong giấm, và mang lại cho Kombucha hương vị thơm. Việc giải phóng axit axetic trong quá trình lên men làm giảm độ pH của thức uống, khiến nó có tính axit. Do đó, uống quá nhiều Kombucha có thể khiến răng có nguy cơ bị mòn. Vì lý do này, uống nước lọc hoặc súc miệng bằng nước sau khi uống đồ uống có vị chua có thể giúp bảo vệ men răng.

Nguy cơ nhiễm khuẩn

Kombucha có chứa nhiều lợi khuẩn nhưng trong quá trình lên men cũng có thể cho phép một số vi khuẩn có hại phát triển nếu không được xử lý đúng cách. Kombucha bị nhiễm vi khuẩn có thể không tốt cho sức khỏe, hoặc thậm chí có thể nguy hiểm, ngộ độc khi uống.

Caffeine dư thừa

Tùy thuộc vào loại trà kết hợp sẽ có chứa lượng caffein khác nhau. Đối với những người nhạy cảm với caffein hoặc những người đã uống đồ uống có chứa caffein, thêm kombucha có thể làm tăng tiêu thụ caffein và gây ra các triệu chứng như: lo lắng, cáu gắt, đau đầu, khó ngủ, buồn nôn, tăng huyết áp…

Cách làm trà Kombucha

Để hoàn thành thức uống Kombucha thì bạn cần lên 2 lần lên men. Quá trình này sẽ thu được dung dịch gọi là Kombucha F1 và Kombucha F2.

Kombucha F1

Dưới đây là tỷ lệ công thức pha trà Kombucha F1 đơn giản bạn có thể tham khảo và gia giảm tuỳ theo nhu cầu của mình.

Nguyên liệu:

  • 50 gram trà sạch (trà đen là tốt nhất, nếu không có thì sử dụng trà xanh)
  • Con men SCOBY và 300 ml dung dịch khởi động của mẻ trà trước đó
  • 500 gram đường vàng (đường mía là tốt nhất)
  • Bình thủy tinh 5 lít.
  • 1 miếng vải mỏng dạng lưới
  • 1 dây thun

Cách thực hiện:

  1. Bạn đun sôi 1 lít nước và ủ 50 gram trà nguyên liệu trong 15 phút.
  2. Lược bỏ thật sạch bã trà và khuấy nước trà với 500 gram đường trong bình thuỷ tinh 5 lít. Đây gọi là hỗn hợp trà cơ sở. Lưu ý khi khuấy trà cho nguội thì nên dùng muỗng gỗ và trong quá trình làm trà tuyệt đối không sử dụng kim loại vì có thể ảnh hưởng đến sự lên men của SCOBY.
  3. Khi trà đã nguội thì mới được cho SCOBY vào. Hãy nhớ cho thêm dung dịch khởi động của mẻ trà trước đó. Khi bạn mua SCOBY thì thường sẽ có phần dung dịch này.
  4. Dùng miếng vải mỏng để che nắp và buộc lại bằng thun. Sau đó đặt bình thuỷ tinh ở nơi thông thoáng và chờ SCOBY phát triển.
  5. Trong vòng 5 ngày kể từ khi làm mẻ trà, bạn tuyệt đối không được mở miếng vải để ảnh hưởng quá trình lên men.
  6. Sau 5 ngày bạn có thể nếm thử trà bằng cách sử dụng ống hút sạch. Nếu cảm thấy trà còn quá ngọt thì bạn tiếp tục ủ. Thực hiện lại quá trình này cho đến khi tìm ra công thức phù hợp khẩu vị. Thông thường thì quá trình lên men sẽ là 7 đến 21 ngày. Càng để lâu thì trà sẽ càng ít ngọt và chua hơn. Nhưng bù lại thì thời gian lâu sẽ cho ra nhiều lợi khuẩn nhất.

Trên đây là quá trình làm Kombucha nước F1.

Kombucha F2

Sau khi có được nước Kombucha F1, giờ đây bạn có thể tiếp tục lên men F2. Đầu tiên bạn cần sử dụng chai thuỷ tinh nắp gài loại 1 lít. Bạn có thể mua loại chai này trên Shopee.

Bạn rót dung dịch Kombucha F1 chỉ đến mức 2/3 chai. Sau đó cho các loại trái cây ưa thích vào như cam, xoài, phúc bồn tử, mâm xôi, dâu, thanh long, mít, mận… để tiếp tục quá trình lên men.

Quá trình lên men F2 sẽ là 1 – 3 ngày. Càng lên men lâu thì sẽ sinh ra nhiều CO2. Do đó bạn chỉ cho nước F1 vào 2/3 bình. Nếu bình quá căng khí CO2 nó sẽ nổ rất nguy hiểm. Sau khi lên men 1 ngày bạn có thể quan sát nếu trái cây bị đẩy lên sát nắp thì bạn nên bật nắp để xả bớt khí CO2. Sau đó có thể cho vào tủ lạnh để kìm hãm quá trình lên men và sử dụng dần.

Làm thế nào để uống Kombucha?

Hãy nhớ là Kombucha chỉ nên được chia ra uống theo từng lượng nhỏ mỗi ngày. Bạn có thể uống nó trước khi ăn sáng hoặc trước mỗi bữa ăn trong ngày. Dù vậy, dù uống vào thời điểm nào đi chăng nữa, hãy chỉ uống khoảng 120-180 ml kombucha cho mỗi lần thôi bạn nhé.

Bằng cách này, hệ tiêu hóa của bạn sẽ thực sự được “tái khởi động” lại khi liều lượng vi khuẩn đường ruột và men dinh dưỡng được duy trì ở mức đều đặn.

Một số câu hỏi thường gặp

Làm thể nào để biết SCOBY đang phát triển?

Trong suốt quá trình lên men, nếu Scoby phát triển bình thường, bạn sẽ nhận thấy có màng trắng hoặc bong bóng, các sợi dây màu nâu hình thành xung quanh nó (đó là râu của nó, chúng mọc rất nhanh).

SCOBY có ăn sống được không?

Được. SCOBY có rất nhiều lợi khuẩn nhưng rất chua nếu ăn nó. Bạn có thể làm mứt SCOBY bằng cách thái nhỏ con SCOBY rồi ngào cùng đường. Mứt SCOBY sẽ có vị ngọt và chua.

Có thể dùng hộp nhựa để làm kombucha được không?

Không! Khi Scoby lên men sẽ tạo ra axit, bạn nên sử dụng bình thủy tinh để bảo vệ sức khỏe, giúp Kombucha phát triển tốt.

Nếu không làm trà trong thời gian dài thì nên bảo quản SCOBY như thế nào?

Bạn cần bảo quản SCOBY trong ngăn mát tủ lạnh, không được dùng thìa bẩn hoặc uống trực tiếp từ miệng bình để tránh vi khuẩn xâm nhập. SCOBY vẫn sẽ tiếp tục phát triển nếu bạn làm mẻ trà Kombucha mới.

SCOBY bị chìm dưới đáy bình thì có vấn đề gì không?

Điều đó rất bình thường. Bạn không nên làm phiền SCOBY bằng cách kéo nó lên bề mặt. Vẫn sẽ có 1 SCOBY mới phát triển trên bề mặt trà.

Lời kết

Kombucha không thể giải quyết 100% các vấn đề về sức khỏe của bạn. Nó chỉ giúp điều tiết lượng vi khuẩn đường ruột của bạn ổn định và loại bỏ bất kỳ độc tố không mong muốn khỏi cơ thể của bạn. Vì vậy, hãy xây dựng thói quen dùng Kombucha cùng việc tập luyện thể dục thể thao để duy trì sự trẻ hoá cơ thể nhé bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.